Instytut Ekologii i Bioetyki na 21. Pikniku Naukowym w Warszawie

Tegoroczny 21. Piknik Naukowy organizowany przez Centrum Nauki Kopernika nie mógł się odbyć bez uczestnictwa przedstawicieli Instytutu Ekologii i Bioetyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

 

Na stoisku C44 koordynowanym przez dr inż. Bożenę Sosak-Świderską prezentowane były przez naukowców z kierunku ochrona środowiska: dr Izabellę Olejniczak, mgr. Pawła Bonieckiego i mgr. Macieja Sierakowskiego oraz studentów z Koła Naukowego Przyrodników: Edytę Bernat i Kacpra Stępkowskiego, pokazy z zakresu bioetycznych metod stosowanych w ekologii i toksykologii środowiskowej.

                                   


 

Społeczność uczestnicząca w pikniku mogła aktywnie zapoznać się z cieszącą się wielką popularnością wśród ekologów metodę CRM, polegającą na złapaniu (ang. catch), oznaczeniu (ang. mark) i wypuszczeniu (ang. realise) obserwowanych  w przyrodzie organizmów. Do pokazu wybrano bezkręgowce wodne i przygotowano do celów eksperymentalnych specjalnie utworzone mikrokosmosy, tj. wielogatunkowe zespoły organizmów - bioindykatorów. Na stoisku oprócz żywych wodnych obiektów, które można było obserwować pod powiększeniami na wystawionych mikroskopach i lupach, również można było obejrzeć gotowe edukacyjne preparaty mikroskopowe oraz z wykorzystaniem cyfrowej kamery lądowe organizmy bezkręgowe: patyczaki i ślimaki.

 

Dla osób wykazujących się większą cierpliwością i dociekliwością niż pośpieszny pokaz żywych okazów i dysponujących chęcią samodzielnego eksperymentowania przygotowano krótkotrwałe testy ekotoksykologiczne z najczęściej wykorzystywanymi bioindykatorami, np. rozwielitką Daphnia magna, zwanej też pchłą wodną i solenowca Artemia salina oraz larw muchówek: czerwonej ochotki i szklarki wodnej wodzienia Chaoborus. Organizmy te wykorzystywane są najczęściej w akwarystyce jako smakowity pokarm dla ryb, bogaty w nieodzowne składniki pokarmowe.

 W testach toksyczności zastosowano wyselekcjonowane pod względem wieku i wielkości kohorty powyższych bioindykatorów oraz substancje toksyczne (sztuczne barwniki spożywcze) w roztworach przygotowanych według zaleceń zielonej chemii (ang. green chemistry), tj. przede wszystkim w jak najmniejszych stężeniach i bez dodatku rozpuszczalników organicznych. W ramach obserwacji fizjologicznych i behawioralnych próbowano ustalić bezpieczne dla przeżycia stężenia toksykantów określane jako LOEC(ang. lowest observable effect concentration), czyli takie, przy których można zauważyć jedynie najmniejszy efekt szkodliwości lub toksyczności.

Obserwacje ekotoksykologiczne miały na celu przybliżenie i pokazanie uczestnikom pikniku - jak przeprowadza się proste testy; jak reagują organizmy na zaburzenia w środowisku ze strony ksenobiotyków (substancji obcych); jakie pomiary i metody stosuje się do obserwacji zmian z wykorzystaniem mierników i biomarkerów; jak określa się ryzyko chemicznych zagrożeń (ang. risk) dla organizmów oraz jakie należy zachować środki i zasady bezpieczeństwa (ang. safety) w kontakcie z substancjami lub mieszaninami chemicznymi.

Organizatorzy 21.Pikniku Naukowego na Stadionie Narodowym w Warszawie przygotowali w tym roku po raz pierwszy oddzielną formą prezentacji dorobku badań naukowców w postaci spotkań w „Żywej Bibliotece” (namiot A4). W takim dwugodzinnym spotkaniu wzięła udział koordynatorka pokazu ze strony IEiB dr inż. Bożena Sosak-Świderska (ekspert krajowy z zakresu ochrony środowiska i biologii), promując wiedzę na temat "Ekotoksykologia - czym najczęściej się trujemy".



                                                                                                                                                               Bożena Sosak-Świderska

 

Polski

Instytut